Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum için Türkiye, 2021’de Yeşil Mutabakat Eylem Planı‘nı yayımladı. Plan; sınırda karbondan yeşil finansmana kadar dokuz başlıkta, şirketlerin somut olarak ne yapması gerektiğini belirleyen bir yol haritasıdır.
01Dokuz eylem başlığı
Eylem Planı, birbirini tamamlayan dokuz alanda yürütülür:
| Başlık | Şirket açısından ne anlama gelir |
|---|---|
| Sınırda karbon düzenlemeleri | AB’ye ihracatta karbon ayak izini ölçmek ve azaltmak (SKDM uyumu). |
| Yeşil ve döngüsel ekonomi | Kaynak verimliliği, atık azaltımı, geri kazanım, eko-tasarım. |
| Yeşil finansman | Yeşil kredi/tahvil ve sürdürülebilirlik-bağlı finansmana erişim. |
| Temiz enerji arzı | Enerji verimliliği ve yenilenebilir enerjiye geçiş. |
| Sürdürülebilir tarım | Düşük karbonlu, izlenebilir, çevre dostu üretim. |
| Akıllı ve temiz ulaşım | Lojistikte emisyon azaltımı, elektrifikasyon. |
| İklim değişikliğiyle mücadele | Karbon fiyatlaması (ETS) ve azaltım hedefleri. |
| Diplomasi & bilinçlendirme | Mevzuata uyum ve kapasite geliştirme desteği. |
02Şirketlere etkileri
Plan doğrudan bir “ceza” getirmez; ama etkisi pazar erişimi ve maliyet üzerinden hissedilir. AB’ye ihracat yapan üretici, karbon ayak izini yönetmezse SKDM ile maliyet dezavantajı yaşar; yeşil dönüşümü yöneten şirket ise finansmana ve pazarlara daha kolay erişir. Tedarik zincirinde de büyük alıcılar giderek bu kriterleri arar.
03Yapılması gerekenler — uygulama adımları
Mevcut durumu ölçün
Kurumsal karbon ayak izini (Kapsam 1-2-3) ve enerji/su/atık verilerini çıkarın. Ölçmediğinizi yönetemezsiniz.
Etki ve risk analizi yapın
Hangi ürün/pazarın SKDM’den, hangi sürecin enerji maliyetinden etkilendiğini belirleyin; öncelik sırası oluşturun.
Azaltım planı kurun
Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, süreç iyileştirme ve döngüsel ekonomi (atık→kaynak) yatırımlarını takvime bağlayın.
Finansmanı eşleştirin
Yatırımları yeşil kredi ve sürdürülebilirlik-bağlı finansmanla eşleştirin; teşvik ve destekleri değerlendirin.
Raporlayın ve doğrulatın
Verileri TSRS/IFRS S1-S2 yapısında raporlayın; güven için bağımsız güvence aldırın.
Eylem Planı’nın şirket ayağı, ölçülebilir ve doğrulanabilir sürdürülebilirlik verisidir. Kurumsal raporlama (TSRS) bu dönüşümün karnesidir.